چکیده: پژوهش پیش رو با هدف بررسی تأثیر مدیریت منابع انسانی پایدار بر رفتار شهروندی سازمانی برای محیط زیست و رفتار پیشگامانه با نقش میانجیگری معنویت در محیط کار انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش گردآوری داده‌ها، توصیفی-پیمایشی از نوع همبستگی است. جامعه آماری شامل کارکنان واحدهای منابع انسانی، تولید، محیط‌زیست، تعمیرات، تحقیق و توسعه و بهبود فرایندها در شرکت ایران‌خودرو به تعداد حدود ۴۶۰۰ نفر بود. بر اساس فرمول کوکران، حجم نمونه ۳۵۴ نفر تعیین شد و به روش تصادفی طبقه‌ای متناسب با حجم هر واحد سازمانی، نمونه‌گیری صورت گرفت. برای جبران پرسشنامه‌های بازنگشته، ۲۵ درصد بیشتر از حداقل نمونه، پرسشنامه توزیع شد. ابزار گردآوری داده‌ها، پرسشنامه‌های استاندارد با طیف پنج درجه‌ای لیکرت بود که روایی آن از طریق روایی محتوا و سازه و پایایی آن با محاسبه ضریب آلفای کرونباخ تأیید گردید. داده‌های گردآوری شده با استفاده از نرم‌افزارهای آماری و به کارگیری روش مدل‌سازی معادلات ساختاری با رویکرد حداقل مربعات جزئی، مورد تحلیل قرار گرفت. یافته‌های پژوهش نشان داد که همه هفت فرضیه مطرح شده تأیید می‌شوند. به عبارت دیگر، مدیریت منابع انسانی پایدار هم به طور مستقیم و هم با واسطه‌گری معنویت در محیط کار، بر رفتار شهروندی زیست‌محیطی و رفتار پیشگامانه کارکنان تأثیر مثبت و معنادار دارد. این یافته‌ها بیانگر واقعیتی مهم هستند: وقتی سازمان‌ها رویکردهای پایدار را در مدیریت نیروی انسانی پیاده می‌کنند و همزمان بستر معناگرایی و هدفمندی را در محیط کار فراهم می‌آورند، کارکنان نه تنها به انجام رفتارهای فراتر از وظیفه در جهت حفاظت از محیط‌زیست ترغیب می‌شوند، بلکه جرأت و جسارت ارائه ایده‌های نوآورانه و خارج از چارچوب را نیز پیدا می‌کنند. اهمیت این یافته در آن است که نشان می‌دهد معنویت در محیط کار، حلقه گمشده‌ای است که می‌تواند سیاست‌های پایدار منابع انسانی را به رفتارهای نوآورانه و زیست‌محیطی کارکنان پیوند دهد.