چکیده: توده‌ گرانیتوئیدی خونرنگ به سن کرتاسه پسین (79-76 میلیون سال پیش) و توده های گرانیتوئیدی محدوده سربیژن-دلفارد به سن الیگوسن-میوسن (27-20 میلیون سال پیش) در شمال باختری جیرفت در دو طرف گسل دلفارد، به‌ترتیب در دگرگونه های تریاس-ژوراسیکِ زون‌ سنندج-سیرجان و توالی آتشفشانی- رسوبی ائوسن زون ارومیه-دختر قرار دارند و بخشی از ماگماتیسم مرتبط با فرورانش حوضه نئوتتیس را تشکیل می‌دهند. ساختارهای گسلی عمیق (دلفارد و سبزواران) جای‌گیری توده‌ها را کنترل کرده و سبب خردشدگی شدید گرانیت‌ها همراه با دگرسانی‌های گرمابی قابل توجه در امتداد زون‌های گسلی شده است. نتایج به دست آمده از مطالعات شیمی‌کانی و ژئوشیمی سنگ کل بیانگر شرایط اکسیدان، ماهیت متاآلومین و کالک‌آلکالن نوع I محیط کمان حاشیه قاره برای هردو گروه از توده‌های نفوذی است. دما- فشارسنجی به روش‌های مختلف نشان می‌دهد که توده خونرنگ در دماهای 720 تا 880 درجه سانتی‌گراد و اعماق میانی پوسته (12-8 کیلومتر) و توده‌های محدوده سربیژن-دلفارد در دماهای 650 تا 800 درجه سانتی‌گراد و اعماق 7-3 کیلومتری پوسته جایگزین و متبلور شده‌اند. این سنگ‌ها دارای الگوهای غنی‌شده از LREEs و LILEs (نظیر K, Rb, Cs, Ba و Pb) و تهی‌شدگی نسبی از HREEs و HFSEs (نظیر Nb, P و Ti) هستند که حاکی از ذوب ورقه اقیانوسی متابازیتی فرورونده نئوتتیس و گوه گوشته ای دگرنهاد (متاسوماتیزه) روی آن در یک جایگاه هم زمان با فرورانش در کرتاسه پایانی برای توده گرانیتوئیدی خونرنگ و جایگاه همزمان تا پسابرخوردی الیگوسن- میوسن برای توده های گرانیتوئیدی محدوده سربیژن-دلفارد است. بروز دگرسانی های گسترده در سنگ های منطقه همراه با کانه‌زایی مس پورفیری در توده های گرانیتوئیدی محدوده سربیژن-دلفارد (کانسار مس پورفیری رضی‌آباد) و اسکارن آهن-مس (در تماس توده گرانیتوئیدی خونرنگ با سنگ‌های کربناته تریاس- ژوراسیک) بیانگر پتانسیل نسبتاً بالای معدنی به ویژه در توده های الیگوسن- میوسن منطقه است.