چکیده: آشکارسازهای فرابنفش مبتنی بر اکسید روی (ZnO) به دلیل داشتن گاف انرژی مستقیم و گسترده، انرژی پیوند اکسیتونی بالا و پایداری شیمیایی مناسب، از سامانه‌های امیدبخش در حوزه ادوات اپتوالکترونیکی به‌شمار می‌روند. با این حال، دستیابی به حساسیت بالا و نسبت روشن/خاموش زیاد همراه با زمان پاسخ کوتاه، همچنان یک چالش پژوهشی مهم محسوب می‌شود. در این مطالعه، پنج نمونه از لایه‌های نازک ZnO با استفاده از روش سل–ژل ، شامل یک نمونه خالص و چهار نمونه آلایش‌یافته با کلرید کلسیم با درصدهای 1٪، 2٪، 4٪ و 8٪ تهیه شد. تأثیر آلایش و شرایط آماده‌سازی بر ویژگی‌های ساختاری، ریختاری، نوری و الکتریکی مورد بررسی قرار گرفت. نتایج آنالیزهای XRD و FESEM نشان داد که آلایش موجب بهبود تبلور، کنترل اندازه دانه‌ها و کاهش تجمع آن‌ها شده است. همچنین اندازه‌گیری‌های نورى و فوتولومینسانس امکان کنترل گاف انرژی و کاهش مراکز بازترکیب سطحی را با آلایش اکسید روى نشان دادند. علاوه بر این، طیف رامان نیز برای تأیید ساختار بلوری و بررسی تغییرات ناشی از آلایش کلسیم تحلیل شد. اندازه‌گیری‌های تغییر مقاومت آشکارسازهای نوری در دو حالت تابش فرابنفش و تاریکی نشان داد که در درصد آلایش بالاتر (8٪) کاهش قابل‌توجهی در زمان پاسخ نوری نسبت به نمونه خالص حاصل شده است، در حالی که در درصدهای آلایش کمتر، زمان پاسخ طولانی‌تری مشاهده شد. نتایج این پایان‌نامه مبنای علمی برای توسعه آشکارسازهای فرابنفش با بازده بالا و هزینه پایین مبتنی بر ZnO تهیه‌شده به روش سل–ژل ارائه می‌دهد.