چکیده: تأمین پایدار برق یکی از الزامات اصلی توسعه اقتصادی، اجتماعی و صنعتی است و هرگونه ناترازی میان عرضه و تقاضای برق می‌تواند موجب کاهش قابلیت اطمینان شبکه، افزایش خاموشی‌ها و تضعیف عملکرد بخش‌های مختلف اقتصادی شود. پژوهش حاضر با هدف تحلیل پویای عرضه و تقاضای برق و ارزیابی اثر سیاست‌های مختلف بر کاهش شکاف عرضه و تقاضا انجام شده است. برای این منظور، از رویکرد پویایی‌شناسی سیستم‌ها استفاده شد و مدل پژوهش در نرم‌افزار Vensim طراحی و شبیه‌سازی گردید. متغیرهای اصلی مدل شامل تقاضای برق، ظرفیت مؤثر تأمین برق، سرمایه‌گذاری زیرساختی، کیفیت شبکه توزیع، عرضه سالانه، شکاف عرضه و تقاضا، پوشش تقاضا و قابلیت اطمینان شبکه هستند. افق زمانی شبیه‌سازی از سال 2025 تا 2045 در نظر گرفته شد و پنج سناریو شامل سناریوی پایه، افزایش سرمایه‌گذاری زیرساختی، مدیریت تقاضا، بهبود کیفیت شبکه و سناریوی ترکیبی مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان داد که در سناریوی پایه، تقاضای برق افزایش یافته و ظرفیت مؤثر تأمین برق کاهش می‌یابد؛ در نتیجه، شکاف عرضه و تقاضا افزایش و پوشش تقاضا و قابلیت اطمینان شبکه کاهش پیدا می‌کند. سناریوی افزایش سرمایه‌گذاری زیرساختی موجب حفظ ظرفیت مؤثر تأمین برق و کاهش شکاف نسبت به سناریوی پایه شد، اما به‌تنهایی قادر به حذف کامل ناترازی نبود. سناریوی مدیریت تقاضا رشد مصرف را کاهش داد، ولی به دلیل افت ظرفیت مؤثر، اثر محدودی بر کاهش شکاف داشت. سناریوی بهبود کیفیت شبکه قابلیت اطمینان را افزایش داد، اما اثر مستقیمی بر کاهش شکاف عرضه و تقاضا نداشت. در نهایت، سناریوی ترکیبی بهترین عملکرد را نشان داد؛ به‌گونه‌ای که در سال 2045 پوشش تقاضا به 64.68 درصد، قابلیت اطمینان به 0.520 و کاهش شکاف عرضه و تقاضا نسبت به سناریوی پایه به 37.20 درصد رسید. بنابراین، نتیجه اصلی پژوهش آن است که کاهش پایدار ناترازی برق نیازمند اجرای همزمان سیاست‌های افزایش سرمایه‌گذاری زیرساختی، مدیریت تقاضا و بهبود کیفیت شبکه است.