چکیده: چکیده تغییرات اقلیمی، پایداری تولید محصولات کشاورزی در مناطق خشک و نیمه‌خشک مانند دشت شاهرود را با چالش‌های جدی مواجه کرده است. این پژوهش با هدف تحلیل روند تغییرات دما، بارش و وزش باد در شاهرود و بررسی تأثیر این تغییرات بر زمان مناسب کشت ذرت انجام شد. برای این منظور، از داده‌های هواشناسی برای یک دوره 20 ساله (1379-1398) استفاده گردید. روند تغییرات این پارامترها با استفاده از آزمون‌های آماری تحلیل شد. همچنین، برای یافتن تاریخ کشت ذرت، یک اپلیکیشن به زبان برنامه نویسی Visual Basic for Application برنامه نویسی گردید. نتایج نشان داد که در بیشتر ماه‌های سال از جمله ژانویه، فوریه، مارس، آوریل، آگوست، سپتامبر، اکتبر، نوامبر و دسامبر، روند معناداری وجود ندارد. با این حال، در ماه مه کاهش معنادار و در ماه‌های ژوئن و ژوئیه افزایش معنادار و منظم در سرعت باد ثبت شد. علیرغم نوسانات ماهانه بارش، تحلیل‌ها نشان دادند که میانگین بارش سالانه در دوره 1379 تا 1398 دارای روند کاهشی معناداری بوده است. هرچند تغییرات بارش در برخی ماه‌ها (از جمله آوریل، ژوئن، ژوئیه، آگوست و اکتبر) از نظر آماری معنادار نبود، اما کاهش بارش در ماه‌های فوریه، مارس، مه، سپتامبر و نوامبر به طور قابل توجهی ثبت گردید. در حالی که میانگین دمای سالانه طی دوره مطالعه تغییر معناداری نشان نداد، نوسانات ماهانه حاکی از الگوهای متفاوتی بود. به‌طور مشخص، افزایش معنادار دما در ماه‌های ژوئن و ژوئیه و کاهش معنادار در ماه‌های فوریه، آوریل، آگوست، اکتبر و نوامبر مشاهده شد. بررسی روند تغییرات تاریخ کشت ذرت در بازه زمانی 1379 تا 1398 نشان داد که این متغیر فاقد روند معنادار است. گرچه تمایل جزئی به کشت زودتر در برخی سال‌ها مشاهده شد، این تغییر از نظر آماری معنی‌دار نبوده و در نتیجه نمی‌توان آن را به عنوان یک روند قطعی قلمداد کرد. میزان کاهش سالانه دوره رشد و نمو ذرت حدود 15/0 روز در سال بود. نتایج آزمون‌های آماری این پژوهش (رگرسیون خطی و تحلیل روند دهه‌ای) نشان داد که تاریخ بهینه کاشت ذرت در شاهرود طی دوره‌ی مورد بررسی (1379 تا 1398) فاقد روند خطی معنادار آماری (p>50/0) بود. این یافته به‌ظاهر «عدم تغییر» در واقع بیانگر پویایی و نوسانات کوتاه‌مدت اقلیمی است؛ یعنی تصمیم‌گیری برای زمان کاشت بیش از آنکه به تغییرات بلندمدت وابسته باشد، تحت تأثیر نوسانات سالانه‌ی دما و بارش قرار دارد. بنابراین، نتیجه‌ی این پژوهش تأکید می‌کند که استفاده از سامانه‌های تصمیم‌یار روزآمد (Data‑Driven Agriculture) ضروری‌تر از تکیه بر تقویم‌های سنتی کاشت است. لینک اپلیکیشن یابنده تاریخ کشت عبارت است از: https://drive.shahroodut.ac.ir/index.php/s/Xn4XrEIBBuzGB1I