چکیده: کانسار مس کاهوان، در فاصله هوایی 125 کیلومتری جنوب غرب شاهرود و 20 کیلومتری جنوب غرب روستای طرود واقع شده است. از نظر موقعیت زمین‌ساختی، این محدوده در بخش شمالی پهنه ایران مرکزی و در نوار ماگمایی طرود- چاه شیرین قرار دارد. توالی آتشفشانی- رسوبی در نوار طرود- چاه شیرین از گدازه‌ها و توف‌های آندزیتی، داسیتی و بازالتی، برش‌های ولکانیکی، سنگ‌های تخریبی آتشفشانی، ماسه‌سنگ توفی، ماسه‌سنگ، شیل، سنگ‌آهک و مارن به سن ائوسن میانی ترکیب یافته است. سنگ‌های نیمه‌خروجی با ترکیب ریوداسیت و آندزیت پورفیری و توده‌های نفوذی دیوریتی، گرانیتی، گرانودیوریتی، مونزونیتی و دایک‌های گابرویی و دیابازی به سن ائوسن بالایی تا اولیگو- میوسن در مجموعه‌های آتشفشانی- رسوبی تزریق شده‌ است. سنگ‌های آتشفشانی منطقه در رده‌ی ماگماهای کالک‌آلکالن قرار می‌گیرند و در محیط تکتونیکی کمان آتشفشانی مرتبط با فرورانش شکل گرفته‌اند. سنگ میزبان کانه‌زایی عمدتاً ترکیبی از بازالت تا آندزیت بازالت دارد. کانی‌های اولیه شناسایی‌شده در منطقه شامل کالکوپیریت، کالکوسیت و پیریت، و کانی‌های ثانویه شامل کالکوسیت، کوولیت، مالاکیت، کریزوکولا، آزوریت، هماتیت، گوتیت و لیمونیت هستند. کانی اصلی مس در فاز درون‌زاد، کالکوسیت اولیه و کانی‌های غالب آن در فاز برون‌زاد، مالاکیت و کریزوکولا می‌باشند. ساخت و بافت‌های مشاهده‌شده در کانه‌ها شامل رگه-رگچه‌ای، برشی، پرکننده‌ فضای خالی، شعاعی، جانشینی و دانه‌پراکنده است که در این میان، ساخت و بافت رگه-رگچه‌ای و جانشینی بیشترین فراوانی را دارد. دگرسانی‌ها در منطقه شامل پروپیلیتیک، کلریتی، اپیدوتی، آرژیلیک، زئولیتی، سیلیسی و کربناتی می‌باشد. بر اساس داده‌های ژئوشیمیایی، مس به‌عنوان عنصر اصلی و نقره به‌عنوان عنصر جانبی شناخته شده‌اند. عنصر مس همبستگی مثبت و بالایی با عناصری هم‌چون طلا، روی، نیکل، استرانسیم، آرسنیک و تنگستن دارد. نسبت‌ ایزوتوپی گوگرد در کانی‌ کالکوسیت در دامنه 4/5- تا 6/7- درهزار قرار می‌گیرد. بررسی‌های زمین‌شناسی، ژئوشیمیایی، کانی‌شناسی و دگرسانی، همراه با مقایسه این کانسار با دیگر کانسارهای شناخته‌شده در ایران و جهان، نشان می‌دهد که این کانسار بیشترین شباهت را با کانسارهای مس نوع مانتو دارد.